Гутарка “за круглым сталом” на тэму – “Кнігі, якія гучаць: пэрспэктывы аўдыё-літаратуры ў Беларусі”.

У перадачы бяруць удзел супрацоўнік гуказапісвальнай кампаніі “Белтонмэдыя” Валеры Мазынскі, крытык Ася Паплаўская і паэт Сяргей Панізьнік. Вядучы – Міхась Скобла.

паўтор перадачы - сёньня ж: 22:33 - 22:59

фота Кацярыны Лабецкай

дапамажыце, калі ласка, вызначыцца. падабаюцца абедзьве - не магу вырашыць... а гэта вельмі і вельмі істотна

Лада Алейнік

НЕАБСЯЖНАЯ ПРАСТОРА LІVEJOURNAL

Пачну з асабістага. Неяк я заўважыла, што кампанія бабулек ля майго пад’езда істотна паменшала. Раней тут збіраўся сапраўдны дыскусійны клуб (дзвюх лавак на ўсіх не хапала): ішла палеміка пра кошты ў крамах, пра асабістае жыццё зорак шоў-бізнеса, адбываўся канструктыўны ўзаемаабмен рэцэптамі прыгатавання страў. А вось апошнім часам лавачкі апынуліся фактычна незапатрабаванымі. Зусім нядаўна мама мне патлумачыла: нашыя бабулькі засвоілі Інтэрнэт...

Адным дзеці і ўнукі скачваюць серыялы (якія па тэлебачанні транслююцца месяцамі, а дзякуючы Інтэрнэту іх можна паглядзець за тыдзень, ці наогул – за дзень), другія цікавяцца свецкімі плёткамі альбо грамадска-палітычнымі навінамі, іншыя – вышукваюць усялякія кулінарныя цікавосткі і неадкладна ўвасабляюць іх на практыцы. Між іншым, мая ўласная мама ў свае 76 гадоў – гэтаксама не выключэнне. Яна гадзінамі сядзіць у Скайпе: гутарыць з сяброўкай дзяцінства, якая зараз жыве ў Польшчы, з былой калегай па працы, што пераехала да дзяцей у Амерыку, размаўляе са сваякамі з Германіі, патрабуе падрабязных справаздач ад унука, які вучыцца ў Кітаі... Усім яна любіць пахваліцца сваімі дасягненнямі: экзатычнымі для Беларусі дынямі, што вырасціла на лецішчы, адмысловымі карункавымі абрусамі і сурвэткамі, якія вяжа кручком... Яна дэманструе ў камеру, як зацвіла на падваконні архідэя, паказвае, як карлікавыя патысоны аздабляюць слоік звычайных марынаваных памідораў... Карацей, кола тэм, праблем і стасункаў, з якіх складаецца сфера “міжкультурных камунікацый” маёй мамы, акрэсліць проста немагчыма!

* * *

Вядомы афарызм сцвярджае: пра грамадства мяркуюць па старых і дзецях. Тое, што малодшае пакаленне ўжо не ўяўляе свайго існавання без Інтэрнэта, вядома. Але вось і да старэйшага дайшла чарга... Па-мойму, зараз зусім відавочна, што Інтэрнэт зрабіўся неад’емнай часткай нашага жыцця. Тут у кожнага свой напрамак зацікаўленасцей і пошукаў, свая, так бы мовіць, парафія.

Не выключэнне і нашыя літаратары. Сёння шмат хто з беларускіх пісьменнікаў, крытыкаў і літаратуразнаўцаў мае ўласны сайт ці блог... Гэта значыць, што калі вам цікавы пэўны аўтар (як жыве, чым дыхае) – заходзьце на яго старонку ў livejournal і атрымлівайце асалоду. Кландайк інфармацыі! Можна даведацца не толькі дзе што надрукавалася і якія творчыя мерапрыемствы адбыліся (ці мяркуюць адбыцца ў бліжэйшы час), але і хто супраць каго сябруе, хто дзе тусуецца, хто перад кім запабягае і па-падхалімску прысядае... Можна нават атрымаць зусім інтымнае веданне: якую бялізну носяць пісьменнікі, якія сны яны сняць і якім гатункам сыра вячэраюць літаратурныя крытыкі.

Але нават не гэта галоўнае. Інтэрнет-дзённікі – што той рэнтген! – наскрозь прасвечваюць асобу аўтара. Надзвычай празрыста відаць усё: комплексы і амбіцыі, таленты і здольнасці, выдаткі і набыткі інтэлекту і эрудыцыі, асаблівасці характару і тэмпераменту. Тут узбуйняюцца тыя хібы, якія ў друкаваных творах былі відаць не так выразна (дробнатэм’е і кандовая мова, вузкасць мыслення і няшчырасць, манернасць і пазёрства...). Можа таму, што допісы ў livejournal робяцца ў пераважнай большасці па-хуткаму, пад уражаннем ад нейкай сітуацыі ці падзеі, а каментары ўвогуле пішуцца імпульсіўна. Таму аўтары паўстаюць тут ва ўсёй сваёй... “жыццёвай аб’ектыўнасці”.

( Пра Уладзіміра Сьцяпана, Адама Глобуса, Асю Паплаўскую і інш... )

Лада Алейнік, "Літаратура і мастацтва" (27 лістапада 2009 г.)

ЗЫ: прыводзіцца поўны варыянт артыкула